विराटनगर- अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युक्रेनमा अमेरिकाद्वारा प्रस्तावित युद्धविराम सम्झौता सम्बन्धी रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भएका वार्तालाई 'राम्रो र उत्पादनशील' भनेर प्रशंसा गरेका छन्।

यो वार्ता बिहीबार साँझ मस्कोमा पुटिन र अमेरिकी दूत स्टिभ विटकोफबीच भएको भेटपछि आएको हो। क्रेमलिनले वार्तापछि अमेरिकाको 'सावधानीपूर्ण आशावाद' मा सहमति रहेको बतायो।

ट्रम्पले 'ट्रुथ सोसल' पोस्टमा भने, 'यो भयानक, रक्तपातपूर्ण युद्ध अन्त्य हुन सक्ने एकदम राम्रो सम्भावना छ।'

तर युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले पुटिनलाई युद्ध लम्ब्याउने रणनीति अपनाएको आरोप लगाए। बेलायती प्रधानमन्त्री सर कीर स्टार्मरले भने पुटिनलाई युद्धविराम प्रस्तावहरूसँग 'खेल खेल्न' नदिने चेतावनी दिए।

रूस अझै अमेरिकी प्रस्तावमा सहमत भइसकेको छैन

यसै हप्ता, युक्रेनले अमेरिकाद्वारा प्रस्तावित युद्धविराम सम्झौता स्वीकार गर्यो, तर रूसले अझै स्वीकृति दिएको छैन।

बिहीबार, पुटिनले युद्धविरामको विचार 'सही छ र हामी यसलाई समर्थन गर्छौं… तर केही जटिलताहरू छन्' भन्दै शान्ति प्रक्रियाका लागि कठोर सर्तहरू अघि सारे। जेलेन्स्कीले पुटिनको प्रतिक्रियालाई "छलपूर्ण" भने।

शुक्रबार, जेलेन्स्कीले 'एक्स' मा लेखेका पोस्टहरूमा भने, "पुटिन यो युद्धबाट बाहिरिन सक्दैन किनकि त्यसो गर्दा उनीसँग केही पनि रहने छैन। त्यसैले उनले कूटनीतिक पहलहरू असफल बनाउन अस्वीकार्य सर्तहरू राख्दैछन्।"

उनले थपे, 'पुटिनले सबैलाई अनन्त छलफलमा तान्ने प्रयास गरिरहेका छन्… दिन, हप्ता, र महिना खेर फाल्ने ताकि उनको तोपहरू निरन्तर जनतालाई मार्न सकून्।'

जेलेन्स्कीका अनुसार, 'पुटिनले अघि सारेका प्रत्येक सर्तहरू कूटनीति रोक्ने प्रयास मात्र हुन्। रूस यही तरिकाले काम गर्छ, र हामीले यसबारे पहिल्यै चेतावनी दिएका थियौं।'

बेलायती प्रधानमन्त्री सर कीरले भने, क्रेमलिनले ट्रम्पको युद्धविराम प्रस्तावलाई 'पूर्ण रूपमा अवहेलना' गरेकोले प्रमाणित हुन्छ कि पुटिन 'शान्तिका लागि गम्भीर' छैनन्।

शान्ति प्रक्रियाका लागि कूटनीतिक प्रयासहरू

शनिबार, सर कीरले यस महिना लन्डनमा भएको शिखर सम्मेलनमा प्रस्तावित शान्ति रक्षा मिसनबारे छलफल गर्न २५ नेताहरूसँग भिडियो बैठक आयोजना गर्दैछन्।

उनले यस प्रयासलाई 'इच्छाशक्ति भएका राष्ट्रहरूको गठबन्धन' भन्दै, यदि अमेरिकी प्रस्तावित युद्धविराम लागू भएमा, भविष्यमा रूसी आक्रमण रोक्न काम गर्ने बताएका छन्।

शुक्रबार सामाजिक सञ्जालमा जेलेन्स्कीले 'रूसलाई प्रभाव पार्न सक्ने सबैलाई, विशेष गरी अमेरिका, दृढ कदम चाल्न आग्रह' गरे।

उनले भने, 'पुटिन युद्धक्षेत्रको वास्तविक अवस्थाबारे, हताहतीबारे, र आफ्नो अर्थतन्त्रको वास्तविक स्थितिबारे झूट बोलिरहेका छन्। उनी कूटनीति असफल बनाउन जस्तोसुकै उपाय अपनाइरहेका छन्।'

तर, ह्वाइट हाउसले भने दुई पक्ष 'पहिले कहिल्यै शान्ति वार्ताका यति नजिक पुगेका थिएनन्' भन्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ। पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै, ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव क्यारोलिन लेविटले बिहीबार मस्कोमा पुटिन र विटकोफबीचको वार्तालाई 'उत्पादनशील' भने।

उनले थपिन्, 'ट्रम्प पुटिन र रूसमाथि सही निर्णय लिन दबाब दिइरहेका छन्।' ट्रम्पले पुटिनलाई युक्रेनी सेनाको जीवन जोगाउन आग्रह गरे

ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्दै पुटिनलाई युक्रेनी सेनाको ज्यान जोगाउन 'दृढ आग्रह' गरेका छन्। उनले युक्रेनी फौजहरू रूसी सेनाले घेरिएको भन्दै, यदि उनीहरूलाई मारिए 'दोस्रो विश्वयुद्धपछि देखिएको सबैभन्दा भयानक हत्याकाण्ड' हुने चेतावनी दिए।

उनको टिप्पणी बिहीबार पुटिनले 'युक्रेनी सेना कुर्स्कमा घेराबन्दीमा परेको छ' भनी दिएको बयानपछि आएको हो।तर शुक्रबार, युक्रेनी सेनाले रूसी घेराबन्दीलाई 'झूटा र मनगढन्ते' भन्दै अस्वीकार गर्यो।

सेनाले विज्ञप्तिमा भन्यो, 'हाम्रो सैन्य कारबाही जारी छ, हामी सफलतापूर्वक नयाँ सुरक्षात्मक स्थितिमा पुनर्संरचना भएका छौं। हाम्रो फौजलाई घेराबन्दीमा पारिएको छैन।'

रूसी प्रतिक्रिया र अन्तर्राष्ट्रिय दबाब

ट्रम्पको आग्रहपछि, पुटिनले भने, 'यदि युक्रेनी सेनाले हतियार त्यागे र आत्मसमर्पण गरे, तिनीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र रूसी संघको कानूनअनुसार मर्यादित व्यवहार गरिनेछ।'

यसैबीच, जी-७ राष्ट्रहरू क्यानडाको केबेकमा बैठक गरिरहेका छन्।

त्यहाँ, आयोजक क्यानाडाली विदेश मन्त्री मेलानी जोलीले भनिन्, 'सबै सदस्यहरूले युक्रेनद्वारा समर्थन गरिएको अमेरिकी युद्धविराम प्रस्तावलाई अनुमोदन गरेका छन्।'

बेलायती विदेश सचिव डेभिड लैमीले बैठकपछि भने, 'हामी बिना कुनै सर्त युद्धविरामको माग गर्दैछौं।' त्यसपछि, अमेरिकी विदेश मन्त्री मार्को रुबियोले भने, 'अमेरिका सामाजिक सञ्जाल वा पत्रकार सम्मेलनमा व्यक्त विचारहरूका आधारमा परराष्ट्र नीति बनाउने छैन। युद्ध अन्त्य गर्ने एक मात्र तरिका वार्ता प्रक्रिया हो।'