विराटनगर-  काठमाडौंको टोखा नगरपालिका–२, झोरबाट सोमबार राति २५ करोड रुपैयाँ बराबरको अवैध विदेशी मुद्रा बरामद भएपछि देशभर यसबारे चर्चा सुरु भएको छ। प्रहरीको दाबी अनुसार उक्त रकम एक ट्रकको फल्स बटम (लुकाएर  राख्ने विशेष भाग) भित्र  भेटिएको थियो। यो घटनाले नेपालमा संगठित अपराध र तस्करीको जालो कति गहिरो छ भन्ने संकेत गरेको छ।

बरामद रकम र पक्राउ परेका व्यक्ति

काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले ना. ७ख १६५२ नम्बरको ट्रक जाँच गर्ने क्रममा अमेरिकी डलर र युरो गरी २५ करोड १ लाख ६० हजार ३८० रुपैयाँ बराबरको अवैध मुद्रा बरामद गरेको थियो। यस प्रकरणमा प्रहरीले सिन्धुपाल्चोक, भोटेकोशी गाउँपालिका–१ का ४३ वर्षीय कुसाङ लामा (उर्फ फुच्चे) लाई पक्राउ गरेको छ। प्रहरीले उनलाई मात्र भरिया भएको आशंका गर्दै रकमका मालिक खोजीलाई प्राथमिकता दिएको छ।

पक्राउ परेको ट्रक र चालकबारे शंका

प्रहरीका अनुसार, ट्रकका मालिक कुसाङ लामा नभई उनकी आमा हुन् । तर ट्रक किन्ने आर्थिक स्रोत भने अझै स्पष्ट छैन। कुसाङले भने सो ट्रक उनका भाइले किनेर आमाको नाममा पास गरिदिएको दाबी गरेका छन् ।

भोटेकोशी गाउँपालिका–१ का वडाध्यक्ष साङबु लामा का अनुसार कुसाङ लामा सामान्य किसान परिवारका व्यक्ति हुन्। उनका दुई दाइ चालकका रूपमा काम गर्छन् भने अर्का भाइ हाल गाउँमा नरहेको बताइएको छ। प्रहरी स्रोतका अनुसार कुसाङको आर्थिक अवस्था कमजोर देखिन्छ, जसले ट्रक खरिदमा तस्करहरूको संलग्नताको आशंका बढाएको छ।

यसअघि पनि सुन तस्करीमा संलग्न व्यक्ति

प्रहरीका अनुसार, कुसाङ लामा यसअघि पनि सुन तस्करी प्रकरणमा समातिएका थिए। २०७३ पुस १३ मा कलंकीबाट ७ किलो सुनसहित पक्राउ परेका उनी ५ वर्ष जेल बसेर २०७८ मा रिहा भएका थिए । सो घटनामा उनी बा. ८च ७४२० नम्बरको हाइलक्स गाडीबाट सुन ओसारपसार गर्दै गर्दा पक्राउ परेका थिए। गाडीको एयर फिल्टरमा लुकाइएको ७ किलो सुन फेला परेको थियो।
यो पृष्ठभूमि हेर्दा उनी सुन तस्करीको लामो इतिहास भएका व्यक्ति रहेको देखिन्छ।

कसको हो २५ करोड ? 

२५ करोड बराबरको अवैध विदेशी मुद्रा बरामद भएपछि प्रतिनिधिसभामा समेत यो मुद्दा प्रवेश गरेको छ। स्वतन्त्र सांसद अमरेशकुमार सिंह ले संसदमा भने,
'जहिले पनि हामी भरिया समात्छौं, मालिक समात्दैनौं। सभामुखमार्फत मेरो अनुरोध छ– मालिक समातेर देखाउनुस्। २५ करोड कुनै भरियाको हुँदैन।' सिन्धुपाल्चोकका सांसद माधव सापकोटाले पनि यो मुद्दा उठाउँदै गम्भीर छानबिन गर्न माग गरेका छन्।

डलर तस्करीको गन्तव्य : चीनसम्म जोडिएको संजाल ?

प्रहरी अनुसन्धानका अनुसार, बरामद डलर र युरो रसुवा हुँदै चीनतर्फ लैजाने तयारी थियो । पक्राउ परेका लामाले प्रहरीलाई दिएको बयानमा एक चिनियाँ नागरिकले आफूलाई सामाखुसीमा रकम हस्तान्तरण गरेको दाबी गरेका छन्। प्रहरीले यस दाबीको स्वतन्त्र पुष्टि गर्न सकेको छैन। प्रहरी स्रोतका अनुसार, नेपाल हुँदै चीनमा अवैध रकम ओसारपसार गर्ने गिरोह सक्रिय छ, जसले डलर पठाउने र सुन ल्याउने गरेको आशंका छ।

२५ करोडका मालिक नेपाली नागरिक ?

प्रहरी उच्च स्रोतका अनुसार २५ करोडका मालिक एक नेपाली नागरिक हुनसक्ने आशंका गरिएको छ। अनुसन्धान राजस्व अनुसन्धान विभागमार्फत अघि बढाइएको छ।
प्रहरीले यसअघि सुन तस्करी मुद्दामा परेका केही व्यक्तिहरूलाई निगरानीमा राखेको बताएको छ। तीमध्ये एक व्यक्ति यसअघि राजस्व अनुसन्धान विभागबाट मुद्दा खेपेर धरौटीमा छुटेका थिए ।  अहिलेसम्म प्रहरीको अनुसन्धानले २५ करोडको मालिकबारे निश्चित प्रमाण फेला पारेको छैन। 

पक्राउ परेका कुसाङ लामा केवल भरिया हुनसक्ने सम्भावना बलियो छ। ट्रकको मालिक, डलरको स्रोत, र संलग्न अन्य व्यक्तिहरूको अनुसन्धान जारी छ। संसदसम्म उठेको यो मुद्दाले नेपालमा संगठित तस्करीको गहिराइ र राज्य संयन्त्रमा यसका सम्भावित जराबारे थप प्रश्न उठाएको छ।

नेपाल प्रहरी र राजस्व अनुसन्धान विभागले २५ करोडको मालिक पत्ता लगाउन अनुसन्धान जारी राखेको छ। तर, मुख्य योजनाकार पक्राउ नपरेसम्म यो घटनाले रहस्य कायमै रहने देखिन्छ।